Perspectief voor plegers

Seksueel misbruik heeft grote impact op degenen die daarmee te maken krijgen. Slachtoffers hebben vaak langdurig te maken met de gevolgen ervan, soms levenslang. Families worstelen vaak vele jaren later nog met de gevolgen van het misbruik binnen de familiekring. Het is terecht dat er de laatste jaren veel aandacht is voor slachtoffers van seksueel misbruik. Hun leed is te vaak veronachtzaamd.

Gepubliceerd in Terdege, auteur: Erik-Jan Verbruggen

Een veelzeggend Bijbelgedeelte waarin het leed van seksueel misbruik centraal staat, is 2 Samuël 13. Daar wordt in beeldende bewoordingen het misbruik van Thamar beschreven, die verkracht wordt door haar halfbroer Amnon. Het is verrassend hoe gedetailleerd Gods Woord deze traumatische gebeurtenis binnen het gezin van koning David beschrijft. Tijdens het lezen zie je de gebeurtenissen zich bijna voor je ogen afspelen. De Heilige Geest geeft in de Bijbeltekst woorden aan het onbeschrijflijke leed van Thamar, haar protest als Amnon haar overweldigt, en haar diepe ontreddering als het misbruik heeft plaatsgevonden. We lezen ook over de blinde lust van Amnon en de machteloze reactie van vader David.

In dit artikel bespreek ik seksueel misbruik vanuit het perspectief van Amnon, en met hem andere plegers van seksueel misbruik. Zeven belangrijke aandachtspunten op een rij.

Erkennen

Erken het kwaad van seksueel misbruik. Seksueel misbruik is een ernstige zonde en veroorzaakt grote schade in het leven van een ander. Dikwijls is er sprake van machtsongelijkheid door verschil in leeftijd of positie. Het is nodig dat een pleger onder ogen ziet dat hij of zij over de grenzen van een ander is gegaan en dat ronduit erkent. Daar is moed voor nodig, maar het is heel belangrijk dat een pleger verantwoordelijkheid neemt.

Praten

Praat over het seksueel misbruik. Seksueel misbruik is een van de werken der duisternis die plaatsvinden in het geheim. Een pleger zal er veel aan gelegen zijn om te voorkomen dat dit bekend wordt. Die behoefte is natuurlijk begrijpelijk. Het is echter belangrijk dat de schuld van seksueel misbruik in het licht wordt gebracht. Dat een pleger iemand zoekt om open te zijn over de ravage die hij of zij heeft aangericht.

Belijden

Belijd je schuld. De Spreukendichter zegt: „Wie zijn overtreding bedekt, zal niet voorspoedig zijn, maar wie ze bekent en laat, zal barmhartigheid verkrijgen” (Spr. 28: 13). Dat is een Bijbelwoord met hoop voor plegers. De weg die de Bijbel wijst, is: belijden van je schuld én er ook daadwerkelijk mee breken. Dit hoort ook bij het nemen van verantwoordelijkheid. Een schuldbelijdenis betreft allereerst degene die beschadigd is door het seksueel misbruik. Maar denk ook aan ouders of andere omstanders. Dek je zonde niet toe, maar erken voluit wat je verkeerd deed. Een pleger mag daarbij vrágen om vergeving, maar mag die nooit forceren. Erken dat je als pleger de behoefte voelt om vergeving te ontvangen, maar dat in de meeste gevallen het slachtoffer nog lang zo ver niet is.

Bekeren

Bekeer je. Seksueel misbruik is een vreselijke uitingsvorm van wat de zonde ten diepste is: gerichtheid op jezelf ten koste van het welzijn van een ander. Deze zonde vraagt om bekering, om een nieuwe levenswandel waarin je niet alleen stopt met het bedrijven van deze zonde, maar ook werkt aan een nieuwe levenshouding waarin naastenliefde, vriendelijkheid, zachtmoedigheid en vrede zichtbaar worden.

Hulp zoeken

Werk aan de onderliggende problematiek. Plegers van seksueel misbruik hebben dikwijls te maken met onderliggende problematiek die hen bracht tot het grensoverschrijdende gedrag. Er kan sprake zijn van depressieve gevoelens, suïcidale gedachten, dwangproblemen of een verstoorde seksuele ontwikkeling. De achtergrond van seksueel misbruik kan ook zijn dat gezinsleden bij problemen in het gezin op ongezonde wijze intimiteit zochten bij elkaar. Neem de verantwoordelijkheid voor deze problematiek. Dat begint met die zelf onder ogen zien. Een groot deel van de plegers van seksueel misbruik heeft behoefte aan hulp. Maak gebruik van hulpverlening.

Familie serieus nemen

Werk aan verhoudingen in de familiekring. Seksueel misbruik doet veel met de relaties in de familiekring. Velen worden erdoor geraakt: het slachtoffer, diens eventuele partner, de ouders, broers en zussen. In de praktijk komt nogal eens voor dat plegers het gesprek uit de weg gaan. Veelal uit schaamte of uit de behoefte om de blik vooruit te kunnen richten. Het is echter heel belangrijk dat je als pleger openstaat voor gesprek in de familiekring. Familieleden hebben veel vragen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Zie je wel wat je hebt aangericht? Hoe moet het nu verder in de familie? Sta open voor de emoties en de vragen van familieleden en ga het gesprek niet uit de weg.

Gevolgen dragen

Draag de gevolgen van het misbruik. Seksueel misbruik heeft altijd gevolgen. Het is een begrijpelijke behoefte om vooruit te willen gaan, om deze zwarte bladzijde in je leven om te slaan. Vaak zal het slachtoffer zover nog niet zijn. Draag daarom de gevolgen. Misschien kan een pleger niet samen met het slachtoffer op bepaalde familiegebeurtenissen zijn. Misschien moet er gezocht worden naar ander werk. Misschien is het moeilijk om elkaar in dezelfde kerkelijke gemeente tegen te komen. Draag deze gevolgen. Stel je blijvend begripvol op voor de gevoelens van het slachtoffer.