- Home
- Ervaren door te doen
Ervaren door te doen - met ACT (Acceptance and committment)
Amber kampt met verschillende lichamelijke klachten, hyperventilatie, slaapproblemen, spierpijn, en reumatische pijn in handen en voeten. Ze ging op zoek naar hulp. Nadat ze de informatie over ACT op de website van De Vluchtheuvel had gelezen, was het meteen duidelijk, “dit past bij mij”.
Amber kampt met verschillende lichamelijke klachten, hyperventilatie, slaapproblemen, spierpijn, en reumatische pijn in handen en voeten. Ze ging op zoek naar hulp. Nadat ze de informatie over ACT op de website van De Vluchtheuvel had gelezen, was het meteen duidelijk, “dit past bij mij”.
Na het telefonisch aanmeldingsgesprek en de intake, is de hulpverlening gestart op basis van de ACT-therapie. “De eerste belangrijke les die ik geleerd heb binnen ACT is acceptatie” vertelt Amber. “En wat is dat een eyeopener.” Ze dacht vooral dat ze oplossingen moest bedenken voor stress, spanning en klachten. “Als ik terugkijk, zie ik dat veel van die pogingen vormen van coping zijn geweest. Namelijk het vermijden, controleren of bestrijden van pijn en ongemak. ACT heeft me geleerd om ruimte te maken voor wat er is, in plaats van er voortdurend tegen te vechten.”
Vanuit die acceptatie komt er ook meer aandacht voor zelfcompassie. Daarnaast heeft ze geleerd om meer afstand te nemen van gedachten door ze als het ware tegen het licht te houden ”klopt wat ik denk eigenlijk wel, moet ik deze gedachte wel geloven, en helpt deze gedachte mij verder? Het herkennen van automatische gedachten en patronen heeft mij veel inzicht gegeven in hoe ik mezelf onbewust onder druk kan zetten.” Ze geeft een voorbeeld wat velen (met name vrouwen) zullen herkennen. “Dat gaat over het op drukke momenten aan huisgenoten vragen of ze kleine taken op willen pakken. Ik vul de situatie al helemaal in met bijvoorbeeld de gedachte dat mijn dochter het nu zelf zo druk heeft. En dat mijn man na een lange werkdag er vast geen zin meer in heeft.” Met als eindconclusie: “Laat ik het zelf maar doen”. Nu probeert ze bewust de vraag toch te stellen. “Het kan nog steeds zijn dat ik het uiteindelijk zelf doe.” Maar het kan ook zijn dat de ander zegt dat het geen probleem is en het graag voor mij doet.”
Wat Amber bijzonder sterk vindt aan ACT, is dat het niet alleen bij inzichten blijft. Het bestaat voor een groot deel uit concrete oefeningen en opdrachten die je direct kunt toepassen in het dagelijks leven. Bij ACT gaat het om ervaren door te doen. Denk bijvoorbeeld aan bewust stilstaan bij wat je voelt in plaats van het gevoel weg te drukken, het observeren van gedachten zonder ze direct voor waar aan te nemen, oefeningen rondom waarden en keuzes maken vanuit wat echt belangrijk voor je is. Of juist leren opmerken wanneer je in oude automatische reacties schiet. “Door die opdrachten merk ik steeds meer in de praktijk wat bepaalde patronen met mij doen en hoe ik daar anders mee om kan gaan. Dat maakt de veranderingen tastbaar en niet alleen theoretisch.”
“Zelfcompassie vind ik persoonlijk nog steeds het moeilijkste onderdeel.” gaat Amber verder. “Daar zit voor mij nog veel ontwikkeling. Ik merk dat ik sneller begrip en ruimte heb voor anderen, maar naar mezelf veel kritischer ben. Die refl ex is behoorlijk hardnekkig en hangt waarschijnlijk ook samen met patronen die zijn ontstaan door parentifi catie (kind met verantwoordelijkheid van een volwassene). Daardoor schiet ik nog regelmatig terug in oude gewoontes, zoals verantwoordelijkheid nemen voor alles en iedereen of mezelf voorbijlopen. Juist daarom zie ik dit ook echt als een proces waarin ik nog onderweg ben.”
Tot slot geeft Amber mee dat ze het prettig vindt dat de gesprekken vooral gericht zijn op het hier en nu. Soms kijk je terug om dingen beter te begrijpen, maar de focus ligt vooral op waar ik nu sta en welke stap ik vervolgens kan zetten. “In de ACT therapie stop je het verleden niet weg, maar je hoeft het ook niet op te rapen.” Dat maakt de begeleiding praktisch.
*Amber heet in werkelijkheid anders.